De natuur is geen ver-van-je-bed-verhaal… Je bent natuur.

Het lijkt er op dat het tot ons begint door te dringen dat het klimaat aan het veranderen is en er iets moet gebeuren. Die actie zal van “onderaf” moeten komen, van mensen zoals jij en ik. Wij kunnen een omslag maken en daar Nu mee beginnen. Droogte, bosbranden, heftig(er) onweer, extreme regenval, overstromingen, het zijn duidelijke signalen van de natuur.

De natuur reageert op de veranderende omstandigheden als gevolg van ontbossing, bodemuitputting, minder biodiversiteit en zo meer. De vraag is: wat ga jij er aan doen? Misschien denk je: het zal mijn tijd wel duren, of: ik heb geen kinderen, na mij de zondvloed, of: in mijn eentje verander ik niet veel. Geloof dan in de wet van de grote getallen. Er zijn zoveel kleine dingen die een enorm verschil kunnen maken. Hoe meer mensen dat doen, des te groter de impact. Dus, wie goed voor de natuur zorgt, zorgt goed voor zichzelf. En voor de generaties die na ons komen.

Wij zijn natuur

Verbaast het je dat wij natuur zijn? Toch is het zo. De aarde is een levend organisme, het is geen ding, ze leeft. Moeder Aarde heeft al het leven voortgebracht en geeft ons bestaansrecht. Daarbij staat alles in verbinding met elkaar. We leven in verbinding met het water, de lucht, het universum, met de planten, dieren, mineralen, micro organismen en alles wat de schepping voortbrengt. Misschien vind je het een vreemd idee om verbonden te zijn met planten, dieren, mineralen en micro organismen. Bedenk je dan dat al het leven op aarde is ontstaan uit een micro organisme, uit een eencellige.

De eencelligen die in het water leefden, konden zich vermeerderen omdat de omstandigheden daarvoor geschikt waren. Daarna kwam het leven op het land. Dit hele proces begon ongeveer 4,57 miljard jaar geleden toen de aarde uit de zon ontstond. De mens is de laatste ontwikkeling in de natuur. En het is notabene de mens die nu hard bezig is het leven op aarde te verzieken. Slechts zo’n 200.000 jaar op aarde en we hebben het voor elkaar gekregen om in juli (2021) al meer grondstoffen te verbruiken dan de aarde in één jaar kan produceren.

Zo’n 2400 jaar geleden heeft de Griekse filosoof Aristoteles een indeling van de natuur gemaakt en de mens bovenaan het lijstje geplaatst. Die gedachte is verankerd in het Westerse denkbeeld en volgens natuurfilosoof Matthijs Schouten wordt het de hoogste tijd voor een andere mindset. Het is de hoogste tijd om ons te beseffen dat we in verbinding leven met alles om ons heen. Het idee van afgescheiden van de natuur leven heeft z’n langste tijd gehad en bovendien heeft het ons niet veel goeds gebracht.


Leven in verbinding

Heb je er weleens bij stilgestaan dat alles in verbinding is met elkaar? Het licht en de warmte van de zon, samen met de regen, maken dat er leven mogelijk is, dat alles kan groeien en bloeien. De bomen langs de kust zorgen ervoor dat de regen het land intrekt en zodoende het land achter de kustlijn bevochtigt. Peter Wohlleben schreef een fascinerend boek over het verborgen leven van bomen.

De mens bestaat voor 70% uit water. We hebben naast gezonde voeding, voldoende vocht nodig om de organen en processen in ons lichaam naar behoren te laten functioneren. En dat hoeft heus geen twee liter per dag te zijn, dat is veel te belastend voor de nieren. Een mens kan een paar weken zonder eten, maar niet langer dan ongeveer drie dagen zonder water bij een gemiddelde temperatuur.

Daarnaast hebben we zuurstof nodig om te kunnen leven. De lucht die je inademt krijg je van bomen, die halen koolstofdioxide (Co2) uit de lucht en geven zuurstof af. Dat is de lucht die je 24 uur per dag inademt. Zonder bomen hebben we geen zuurstof. Gezonde voeding halen we uit planten en bomen die met hun wortels in de aarde staan en gevoed worden door mineralen, insecten en micro organismen. Een goede bodem heeft geen chemische hulpmiddelen nodig om groenten, fruit en noten voort te brengen. Wat zij nodig heeft is biodiversiteit. Lieveheerbeestjes eten luizen, bijen en hommels zorgen voor de bestuiving. Dieren die bessen, vruchten, noten en zaden eten, zorgen voor de verspreiding van een soort. Zo belangrijk is dat natuurlijk evenwicht. Elk deel is belangrijk en tezamen vormt het een eenheid.

Vele kleintjes maken één grote

Neem zelf initiatief en begin Nu. Het is de verantwoordelijkheid van ons allen om bewuster te leven, om te bedenken wat de gevolgen van ons gedrag zijn voor de natuur en de generaties die na ons komen, inzien dat Moeder Aarde uitgeput is. De economie is gefocust op groei, op jaarlijks meer winst maken. Geraffineerde reclames met een hoog “feel good” gehalte verleiden jou tot kopen. Maar Moeder Aarde is geen bodemloze put en al te lang uitgebuit. Een wijze uitspraak ter overdenking: “Hebzucht laat niet toe met wat ook tevreden te zijn.” aldus Phil Bosmans.

In wat voor wereld wil jij leven en wat gun jij je kinderen, je kleinkinderen, en hun kinderen en kleinkinderen. Er zijn zoveel kleine dingen die een groot verschil kunnen maken. Het is de wet van de grote getallen. Hoe meer mensen bereid zijn iets te veranderen – en dat hoeft echt niet ingewikkeld te zijn – des te groter zal de impact zijn op het herstel van de aarde.

Een paar simpele voorbeelden: koop niet direct alles nieuw als iets kapot is. Kan het gerepareerd worden? Zo nee, kijk dan eens in een van de vele kringloopwinkels of sluit je aan bij een groep bij jou in de buurt waar je dingen van elkaar kunt lenen die je niet zo vaak nodig hebt. Wil je toch per se een nieuw product? Overweeg dan een nieuw product dat een tweede kans krijgt. Dat geldt ook voor kleding. Wist je dat er in de kledingindustrie elk jaar tonnen kilo’s aan nieuwe, onverkochte kleding weggegooid wordt? Daarnaast groeit de berg online gekochte en geretourneerde producten.

Een paar tips: koop liever onverpakte producten en neem zelf een duurzame zak mee voor bijvoorbeeld groente en fruit. Trek eerst een trui en warme sokken aan in plaats van de verwarming hoger zetten. Zet een uur voordat je naar bed gaat de verwarming alvast lager. Dat scheelt ook nog eens in de energiekosten. Koop zo min mogelijk plastic producten of in een plastic verpakking. Voordat je overgaat tot kopen, vraag je dan eerst af: heb ik het echt nodig? Maak een boodschappenlijstje en hou je daaraan. Gebruik oplaadbare batterijen, die zijn duurzamer dan gewone batterijen. Check je verlichting of er LED lampen in zitten. Elke keer als een lamp vervangen moet worden, kies dan voor LED. Zo bespaar je veel energie én kosten. We moeten ons consumeergedrag veranderen, want Moeder Aarde trekt het niet meer.

Er zijn zoveel leuke initiatieven voor een andere, betere, duurzame wereld. Neem nou bijvoorbeeld “52 weken duurzaam” waarin je stapje voor stapje je leven duurzamer kunt maken. Want met kleine stapjes tegelijk is het gemakkelijker vol te houden én wordt er meer bereikt. Voor nog meer ideeën zoek je op “duurzaam leven”, dat leverde op mijn scherm maar liefst 309.000 resultaten op. Er zit vast iets tussen wat bij jou past. Waar je Nu mee kunt beginnen. Bijvoorbeeld duurzaam op het internet zoeken naar nog meer tips en ideeën.

De natuur is geen ver-van-je-bed-verhaal… Je bent natuur.